ძველისა და ახლის ურთიერთობის სურათებია გამოხატული მიხეილ ჯავახიშვილის რომანში „თეთრი საყელო“. აქ აღწერილია სპილენძის საძიებლად ალაზნის სათავეებისკენ - ბორბალოს მთებში ელიზბარის მოგზაურობა. ელიზბარი, რომელსაც შემდგომ ჯურხამ ვაჟიკა შეარქვა ცივილიზაციაზეა გულაყრილი, ამიტომ გადაწყვეტს ხევსურეთში წასვალას. აღწერილია მისი ხეტიალი მიუვალ მთებში და ძმადნაფიც ჯურხასთან შეხვერდა. ამის შემდგომ უკვე ჯურხას ისტორიის თხრობაც იწყება. იგი ხევსურია, რომელიც თბილისში წამოვიდა. თავბრუ დაახვია ქალაქის ხმაურმა, ეტლებმა და მანქანებმა. კინტოებმა იგი დუქანში მიიწვიეს, დაათვრეს და გაფცქვენს. თავად კი მეორე დღეს სასაფლაოზე გაიღვიძა. ჯურხამ ძლივს მიაგნო ბიძას - თოთია წიკლაურს. აქ გაიცნო პირველად მან ელიზბარი. ჯურხას მისი სახელი არ მოეწონა და ვაჟიკა შეარქვა. აქვე გაიცნო ძიძიგურის ცოლი იამზე, მისი ქალიშვილები ხათუთა და მზექალა. ჯურხამ მზექალა დანიშნა. შემდეგ ელიზბართან ერთად რუსეთში წავიდა და ომის ფრონტზე მოხვდა. ომიდან დაბრუნებული კი თავის ხევსურეთს დაუბრუნდა.
ჯურხა ძველი ტრადიციების მოყვარეა. მას სურს რომ ბაგრატიონის გვარი ისევ გამეფდეს. ამ მეგობარს ესტუმრა ელიზბარი ხევსურეთში. აქ გააცნეს უმალაზესი ხევსური გოგონა ხათუთა და ვაჟიკას გულწრფელად შეუყვარდა. თუმცა მისთვის ბრძოლა უწევს. მან მოკლა მისი მეტოქე დათია და ხათუთა ცოლად შეირთო. ელიზბარი გამოიწრთობა ხევსურეთში, გაწიკლაურდება და ვაჟკაცის სახელსაც დაიმკვიდრებს.
შემდეგ მოთხრობილია ვაჟიკასა და ჯურხას ნადირობის ეპიზოდი, რომლის დროსაც სპილენძის საბადოებს წააწყდებიან. ჯურხა უმალავს საბადოებს ვაჟიკას, რადგან არ სურს ცივილიზაცია მათშიც შემოვიდეს. მას არც განათლების შემოსვლა სურს, რადგან განათლებას გადაშენებასთან აკავშირებს.
საბოლოოდ ელიზბარი, როგორ ქალაქის მკვიდრი ვეღარ უძლებს ხევსურეთში ცხოვრებას. მას უყვარს ხევურები, ეს მხარე, მათი ტრადიციები, მათი იდეები თუ იდეალები, თუმცა არ შეუძლია გაიზიაროს იგივე. მაშინ, როდესაც იგი ცივილიზაციას გამოექცა, რაც სჭირდებოდა სწორედ მათთან ურთიერთობა იყო. მას ხიბლავდა მათი ბუნებასთან სიახლოვე. ბუნება იყო ის, რომლის მეშვეობითაც ახალი ძალები შეიძინა ვაჟიკამ. იგი იპარება ხევსურეთიდან და ხათუთას უტოვებს წერილს, რომელშიც მადლიერებას გამოხატავს მათ მიმართ, მაგრამ ქალაქში სხვა რამ ელოდება. იმის, რასაც ხევსურები უყვებოდნენ, თავიდან გულწრფელად სჯეროდა, მაგრამ ახლა აღარც კუდიანი ოჩოპინტრის სჯერა, აღარც თეიმურაზ ბატონიშვილის და საერთოდ არაფრის. ეს მას უკვე აღარ სჭირდება.
მიხეილ ჯავახიშვილმა ამ რომანში ერთმენთს შეუდარა პრიმიტიული, კარჩაკეტილი ცხოვრება და ცივილიზებული ქალაქი. როგორც ჯავახიშილიც აღნიშნავს, მან კულტურას გაამარჯვებინა. მიუხედავად ამისა, ჯავახიშვილი ხაზს უსვამს თავისებურ სიკეთეს მთის ცხოვრებასა და ტრადიციაში. მართალია, „თეთრს საყელოში“ უპირატესობა ცივილიზაციას აქვს მინიჭებული, თუმცა იგი არაფერია ბუნებასთან სიახლოვის, სიკეთისა და სიჯანსაღის გარეშე. ნაწარმოებში არ გვაქვს ქალაქისა და მთის დაპირისიპირების სურათი მოცემული, არამედ აქ უფრო შედარებულია მათი დადებითი და უარყოფითი მხარეები. აუცილებელია კარჩაკეტილობისა და პრიმიტიულობის მოსპობა მთაში, ისევე როგორც ცივილიზაციისათვის არის აუცილებელია სიკეთე და ის სიჯანსაღე, რომელსაც ელიზბარი ხევსურების დახმარებით ეზიარა.
ტეგები: Qwelly, განხილვა, ლიტერატურა, ჯავახიშვილი
Welcome to
Qwelly
ივნისი 23, 2026 6pm_დან დეკემბერი 31, 2026 7pm_მდე – ფილარმონია
0 კომენტარი 0 მოწონება
გამოაქვეყნა Lutra_მ.
თარიღი: ნოემბერი 17, 2026.
საათი: 9:50am
0 კომენტარი
0 მოწონება
Escolher um novo jogo para explorar pode ser uma tarefa difícil diante da quantidade de lançamentos e atualizações disponíveis. Em 2026, algumas franquias continuam despertando grande interesse por oferecer experiências diferentes, desde…
გაგრძელება
გამოაქვეყნა Benniehench03_მ.
თარიღი: ნოემბერი 17, 2026.
საათი: 7:28am
0 კომენტარი
0 მოწონება
In College Football 27 Dynasty, a quarterback's verbal commitment is a milestone, not a reason to stop watching the board. A rival can keep applying pressure, and your weekly choices still matter. Use…
გაგრძელება
გამოაქვეყნა Oto_მ.
თარიღი: ოქტომბერი 10, 2026.
საათი: 7:00pm
0 კომენტარი
3 მოწონება
წმიდა მოწამე ლონგინოზ ასისთავი,
აჰა ესერა, დაიფარე ერი ლონგინოზ...
შენ ხარ ვენახი,
დამარხული რწმენა, მრავალგზის...
აჰა ესერა,
დიფარე ერი ლონგინოზ..
და რახანია მირონი გდის
დაღლილ…
გაგრძელება
გამოაქვეყნა Oto_მ.
თარიღი: ოქტომბერი 10, 2026.
საათი: 6:56pm
0 კომენტარი
0 მოწონება
დიდი ხნის შემდეგ…
გამოაქვეყნა Gio_bmw_მ.
თარიღი: სექტემბერი 17, 2026.
საათი: 12:30am
0 კომენტარი
3 მოწონება
რატომ არის აუცილებელი აშშ-ის ავტომობილის შემოწმება ყიდვამდე: ფარული რისკები და რეალური საფრთხეები
ამერიკული სადაზღვევო აუქციონებიდან (Copart, IAAI) ავტომობილის იმპორტი სულ უფრო პოპულარული ხდება. მიმზიდველი ფასები და…
გამოაქვეყნა Benniehench03_მ.
თარიღი: ივლისი 20, 2026.
საათი: 10:30am
0 კომენტარი
0 მოწონება
Aion 2 is shaping up to be a more deliberate MMO experience, where character power is tied not only to level but also to preparation. For players watching the market around , the important question is not simply what to collect, but…
გაგრძელება
© 2026 George.
•