XII საუკუნის წმიდა მამა ღირსი ქრისტოდულე ფილოსოფოსი მიეკუთვნება იმ მამათა რიცხვს, რომელთა ცხოვრებამ და მოღვაწეობამ წარუშლელი კვალი დატოვა ეკლესიისა და ერის ისტორიაში.

      ცნობილი საეკლესიო მწერლისა და ფილოსოფოსის, არსენ ვაჩეს ძის "დოგმატიკონში" გვხვდება ერთი ანტიმაჰმადიანური საპოლემიკო თხზულება, რომელსაც ასეთი სათაური აქვს: "ჴსენებაჲ სიტყვისგებისაჲ და სასჯელისაჲ სჯულისათჳს ქრისტიანეთაჲსა და სარკინოზთა". აქ მოთხრობილ ამბავს ავსებს იოანე ბატონიშვილის "კალმასობა", რომელშიც გვაქვს ცნობები "მამისა ქრისტოდულე ოსად წოდებულისათჳს".

      მამა ქრისტოდულე იყო მონაზონი, წარჩინებულთაგან და კეთილშობილთა ძირთაგან აღმოსრული. ქრიტოდულე ფილოსოფოსი ყოფილა, წმიდა წერილში ღრმად ჩახედული, არაბულ და სპარსულ ენებში განსწავლული და ყურანის მცოდნე.

      საქართველოში შემოიჭრა სპარსთა ხელმწიფე იამამე. უსჯულო მეფე მათ კეთილად მოექცა და "მრავალთა მიანიჭა საბოძვარნი".

      იამამემ შეკრიბა ქართველები და სარკინოზები. მათ შორის იყო ქართველი ბერი ქრისტოდულეც. მასა და სარკინოზებს შორის ამ კრებაზე პაექრობა გაიმართა. ბერს შეეკამათა ჯერ თვით იამამე ხელმწიფე, რომელიც ძლეულ იქნა, შემდეგ მას შეენაცვლა ვინმე მოგვი, ვარსკვლავთმრიცხველი. ისიც რომ ვერას გახდა, მოუწოდეს "კაცსა ვისმე მოძღუარსა და სიტყჳს მეცნიერად საგონებელსა", რომელიც თითქოს უფრო მომზადებული იყო საპაექროდ. კამათი წარმოებდა შემდეგი საკითხების ირგვლივ: აზრი და მნიშვნელობა ქრისტიანთა ბერმონაზვნობისა; იესო ქრისტეს ღვთაება და განხორციელება; არის თუ არა მუჰამედი ჭეშმარიტი წინასწარმეტყველი. ბერს თავისი არგუმენტები მოჰყავდა როგორც საღვთო წერილიდან, ისე ყურანიდან. მან სძლია მეტოქეებს, რომელნიც "შეკდიმებულ და სირცხვილეულ" დარჩნენ.

      მიტროპოლიტი ტიმოთე (გაბაშვილი) თავის "მიმოსვლაში" აღწერს ათონის მთაზე მოგზაურობას, მოიხსენიებს იქ მოღვაწე მამებს და წერს: "...და იყო მუნ დაყუდებული ქართველი ანთიმოს ჯავახი, შორად მყოფი სენაკებსა, ესე არა გამოვიდოდის სენაკით ფრიადისა შიშვლოებისა და უპოვარებისა მისისათვის. და იყო სხუა ქართველი, გერმანე ატოცელი სამარლანაშვილი და კვალად ფცელი გერასიმე და იმერელი, საქარელი ხრისტოდულო და კვალად პატიოსანი და დაყუდებული კახი, საალავერდელო გრიგოლი, ფრიად პატიოსანი მონაზონებითა".

      სხვაგან მიტროპოლიტი აღწერს პატმოსზე მოგზაურობას და ამბობს: "და იყო მთლივ გვამი წმიდისა ხრისტოდულოსი მუნ".

      არსებოს ვარაუდი იმის შესახებ, რომ საქართველოში მოღვაწე ბერი შემდგომ ათონს გაემგზავრა, ქართველთა მონასტერში და აღესრულა კუნძულ პატმოსზე.

◄ გუშინ | დღეს | ხვალ ►