უახლოეს წარსულში ჩატარებულ კონფერენციაზე სახელწოდებით „მეცნიერების უკანასკნელი მიღწევები ადამიანის ცნობიერების შესახებ“, რომელიც გაიმართა ა.შ.შ_ს არიზონა შტატის უნივერსიტეტში, გამოქვეყნებულ იქნა პეტერბურგელი მეცინეირის, დოქტორისა და სამედიცინო მეცნიერებათა კანდიდატის, სანკტ-პეტერბურგის ფსიქოლოგიური ასოციაციის პრეზიდენტის, ბეხტერეევის სახელობის ფსიქო-ფიზიოლოგიის ლაბორატორიის გამგე პროფესორი ვალერი სლიოზინისა და სამედიცინო მეცნიერებებათა კანდიდატ ი.რიბინას თეზისები. ამ თეზისებში, რომლებმაც დიდი დაინტერესება გამოიწვია მრავალი ქვეყნის მეცნიერებს შორის, ლაპარაკია არაჩვეულებრივი (უნიკალური) ფენომენის აღმოჩენის შესახებ - კერძოდ კი ადამიანის ცნობიერების განსაკუთრებული მდგომარება ლოცვის ჟამს. უფრო დაწვრილებით ამ აღმოჩენის შესახებ საუბრობს ვალერი სლიოზინი:

       „დიდი ხანია პრაქტიკაში ნერვული დარღვევების, ანუ ნევროზის განკურნებისთვის გამოიყენება თვითჰიპნოზი ან ე.წ. მედიტაცია. ეს მეთოდი, სპეციალისტების აზრით, არც თუ ისე ცუდ შედეგებს იძლევა. ჩვენ გადავწყვიტეთ გამოგვეკვლია, თუ რა პროცესები მინდინარეობს ამ დროს ადამიანის ტვინში. გადავიღეთ ელექტროენცოფალოგრამა და აღმოვაჩინეთ, რომ მედიტაციის დროს ტვინი რთავს აღგზნების მექანიზმებს. ამის შემდეგ ჩვენ დავინტერესდით, თუ რა ხდება, როდესაც ადამიანი ლოცულობს?..

       იმის მიუხედავად, რომ იოგის სხვადასხვა სკოლების ზოგიერთი მიმდევარი მედიტაციას ლოცვასთან აიგივებს, ჩვენმა კვლევამ ეს არ დაამტკიცა. ექსპერიმენტის ზუსტად ჩასატარებლად მოვიწვიეთ ერთ-ერთი მონასტრის წინამძღვარი და მისი ლოცვის დროს ელექტროენცოფალოგრამა ჩავწერეთ. შედეგი განსაცვიფრებელი იყო. ამ გამოკვლევამ აჩვენა, რომ მართმადიდებელი ღვთისმსახურის ლოცვის დროს მისი ტვინი „გამორთული“ იყო... ადამიანი იჯდა და ლოცულობდა, მაგრამ ელექტრო იმპულსები, რომლებიც ტვინის მუშაობაზე რეაგირებენ, არ ფიქსირდებოდა. ანუ ჩვენ თვალყურს ვადევნებდით ადამიანის ტვინის „გამორთვას“ საღი ცნობიერების ჟამს. ამ ფენომენს ჩვენ ადამიანის ცნობიერების მეოთხე მდგომარეობა ვუწოდეთ. აქამდე სამი მდგომარეობა იყო ცნობილი: სიფხიზლე, ნელი და სწრაფი ძილის მდგომარეობა (бодрствование, медленный и быстрый сон), რომლებიც ერთმანეთისგან ელექტრო იმპულსების ხასიათებით გამოირჩევა. ახლა ჩვენთვის ცნობილი გახდა ახალი მდგომარეობა - თავის ტვინის ელექტრო აქტივობის სრული გამორთვა, მაშინ როდესაც ცნობიერება არ გამორთულა.“

       როდესაც პროფესორს ჰკითხეს, თუ რაში მდგომარეობს ლოცვის განკურნებითი თვისებების საიდუმლოება მეცნიერ-მატერიალისტისთვის, როდესაც მორწმუნესთვის ეს ნიშნავს, რომ ღმერთმა ლოცვა შეისმინა, მკვლევარმა უპასუხა: „როგორც კვლევებმა გვაჩვენა, სიფხიზლის და სწრაფი ძილის დროს გადაღებული ელექტროენცეფალოგრამა იდენტურია. ახლა კი ჩვენ გავიგეთ, რომ ტვინის სრული გამორთვა ხდება როგორც ნელი ძილის მდგომარეობაში, ასევე ლოცვის დროსაც. აქედან გამომდინარე უნდა ითქვას, რომ ლოცვა ისევე აუცილებელი და საჭიროა ადამიანის ორგანიზმისთვის, როგორც დანარჩენი სამი მდგომარეობა. ადამიანის ცხოვრებაში ხდება ერთი მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლა, არსებობს შენელების, გამორთვის სისტემები... როდესაც ადამიანის ცხოვრებაში მისივე სურვილის მიხედვით მეოთხე მდგომარეობა არ ფიგურირებს, მაშინ, როგორც ჩანს, ვითარდება ნეგატიური პროცესები. ყურადღება მიაქციეთ იმას, რომ ეკლესიის წინამძღვრების, მონასტრის უხუცესებისთვის დამახასიათებელია სულის სიმშვიდე...

       - ღმრთის მსახურების დროს მოძღვარი არაერთხელ ამბობს: „მშვიდობა თქვენდა!“ ანუ ის გვისურვებს სულის სიმშვიდეს...

       - როგორც ჩანს, პრაქტიკაში მლოცველობითი მდგომარეობის დანერგვის გარეშე, რთულია მივაღწიოთ სულიერ სიმშვიდეს. და სწორედ აქედანაა ლოცვის განკურნებითი თვისებებიც.

       კვლევაში მონაწილეობას იღებდა ასევე კათოლიკე მღვდელი. მისი ლოცვის დროს ელექტროენცეფალოგრამამ ტვინის სრული გამორთვა არ დააფიქსირა, თუმცა შენარჩუნებული იყო ტენდენცია. თვითონ მღვდელმა თქვა, რომ მართმადიდებელი ქრისტიანები უფრო მეტად მლოცველები არიან, მხოლოდ მათთან შენარჩუნდა პრაქტიკა (შეუწყვეტელი) იესოსეული ლოცვებისა. ასევე მუსლიმი მსახურებიც იყვნენ მიჩვეულები, პროტესტანტებიც, მაგრამ იმათთან არანაირი რეაგირება არ მოჰყოლია და მონაწილეობაც არ მიუღიათ.

       ნამდვილი ლოცვის დროს ხდება რეალობისგან მოშორება, რაც იწვევს პათოლოგიური კავშირების გაწყვეტას. როდესაც ადამიანი სამყაროს წყდება, პათოლოგიურ მოვლენებს ცილდება, ის გამოჯამრთელების გზაზე დგება. მეოთხე მდგომარეობა - ეს გზაა ჰარმონიისკენ.

       ჩვენმა გამოკვლევებმა მოგვცა იმის საშუალება, რომ სხვა აღმოჩენებიც გაგვეკეთებინა. აღმოჩნდა, რომ სასოწარკვეთა, როკ-მუსიკა ადამიანს აშორებს ჰარმონიული მდგომარეობისგან, ასევე იწვევს ტვინში ელექტრო იმპულსებს, რომლებიც ეპილეფსიურ მდგომარეობასთან არის მიახლოებული.

       - შეიძლება თუ არა ითქვას, რომ ცნობიერების მეოთხე მდგომარეობა ეწინააღმდეგება თანამედროვე კულტურის განმანადგურებელ ძალას?

       - ვინაიდან და რადგანაც ჩვენ ვცხოვრობთ დედამიწაზე, სადაც, როგორც აღმოვაჩინეთ, არსებობს ოთხი ფიზიოლოგიური მდგომარეობა, მაშინ ეს ოთხივე უნდა ენაცვლებოდეს ერთმანეთს ცხოვრების განმავლობაში. ერთ-ერთი მათგანის არარსებობა ადამიანის ჰარმონიულ განვითარებას არღვევს, იწვევს მის დეგრადაციას, ავადმყოფობას. ამიტომ მე გავბედავ ხმამაღლა იმის თქმას, რომ ადამიანის ცნობიერების მეოთხე მდგომარეობა ეხმარება ადამიანს დარჩეს ადამიანად!

წყარო: galactic.org.ua - МОЛИТВА КАК ОСОБОЕ СОСТОЯНИЕ СОЗНАНИЯ

Валентина КАЗАК,

Журнал "Русский дом" № 7 за 1999 год. Санкт-Петербург