საქართველოს ცენტერალურ ნაწილში, იმიერ-ამიერის გასაყარზე, შიდა ქართლის ვაკეზე მდებარეობს ხაშური. ხაშური ბუნებრივ მთებს გარეშემოურყავს და თავის გულში მოუქცევია, თითოქს დასცვას ცდილობსო - ჩრდილოეთიდან კავკასიონის ფერდობები, დასავლეთიდან ლიხის, გნებავთ სურამის ქედი, სამხრეთიდან თრიალეთის ქედი, მცირე კავკასიონსაც რომ უწოდებენ ხოლმე. აღმოსავლეთს რაც შეეხება, აქეთ ვაკეა და ხაშური დოღლაურის ცნობილ ველამდეა გადაჭიმული.

      მას შემდეგ რაც, რუსეთმა საქართველოს ანექსია მოახდინა 1801 წელს და ვიდრე 1917 წლამდე დღევანდელი ხაშური, თბილისის გუბერნიის გორის მაზრაში შედიოდა. 1921 წელს, საქართველოს ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით კვლავ გორის მაზრის შემოადგენლობაშია, ხოლო უკვე 1930 წლიდან დამოუკიდებელ რაიონს წარმოადგენს. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ქარელის, დასავლეთით ხარაგაულის და ბოჯომის, ჩრდილოეთით საჩხერის და ქარელის, ხოლო სამხრეთით ბორჯომის რაიონები. ხაშურის რაიონი ზღვის დონიდან 690 მეტრზე მდებარეობს. მისი ფართობი 585,2 კვ კილომეტრია.

      ხაშური თავისი კლიმატით ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკული ჰავის სარყელში ერთიანდება. იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. რაიონის რელიეფი თითქმის ერთფეროვანია, მისი ზედაპირის უმეტესი ნაწილი ვაკეებსა და ბორცვებს უჭირავს, მხოლოდ სამხრეთი და დასავლეთი ნაწილია მთიანი. ძირითადი მდინარე მტკვარია, რომელიც გარდიგარდმო ჰკვეთს რაიონს. ნაწილი მისი შენაკადებისა თრიალეთის. ხოლო ნაწილი ლიხის ქედებიდან ჩამოედინებიან. რაიონის მცენარეულთა საფარი მრავალფეროვანია სტეპურიდან დაწყებული სუბალპურით დამთავრფებული მუნიციპალიტეტი შედგება 13 ტერიტორიული ერთეულისგან. მათ შორის არის ერთი ქალაქის (ხაშური), ერთი დაბის (სურამი) და 11 სოფლის ტერიტორიული ერთეული (ალი, გომი, ოსიაური, ფლევი, ქვიშხეთი, ცოცხნარა, ცხრამუხა, წაღვლი, წრომი, ხალები, ხცისი), ხაშურის რაიონში მოსახლეობა 65 ათასამდეა. მისი ძირითადი ნაწილი ქალაქში და დაბაში ცხოვრობს. მოსახლეობის უმრავლესობა ქართველები არიან, ცხოვრობენ აგრეთვე სომხები, ებრაელები, რუსები, ოსები, ბერძნები, უკრაინელები და სხვა.მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი 1921 წლიდან ქალაქი ხაშურია. იგი პირველად 1693 წლით დათარიღებულ დოკუმენტში გვხვდება. დოკუმენტი იმაზეც მიგვანიშნებს, რომ ხაშური როგორც დასახლებული პუნქტი უფრო ადრეც არსებობდა. ვიდრე ეს წერილობით წყაროებშია დაფიქსირებული. XVIII საუკუნის ბოლოს იოანე ბატონიშვილის "კალმასობის" მიხედვით:

"ხაშური საშუალო სოფელია. აქ დგას მაღალი კოშკი, აგრეთვე წმინდა მარინეს ეკლესია."

      ქალაქის ტიპის დასახლებას ხაშურში საფუძველი XIX საუკუნის 60-იანი წლებიდან ჩაეყარა. რასაც ხელი შეუწყო საქართველოში რკინიგზის გაყვანამ. მთავარი სარკინიგზო ხაზი - ფოთი-თბილისი - ხაშურზე გადიოდა: აქვე გაიხსნა რკინიგზის მთავარი სახელოსნოები, რომლებიც ერთ-ერთ დიდ საწარმოებს წარმოადგენდა ამიერკავკასიის მაშტაბით. ამ პერიოდთან ხაშური ჩამოყალიბდა რკინიგზის მნიშვნელოვან კვანძად, რამაც ხელი შეუწყო მის ქალაქად გარდაქმნას. ხაშურის მოხერხებული გეოგრაფიული მდებარეობა მასზე გამავალი სარკინიგზო და საავტომობილო მაგისტრალები საქართველის ნებისმიერ რეგიონთან უმოკლეს დროში დაკავშირების საშუალებას იძლევა. 1872 წელს, კავკასიაში მეფის ნაცვლის, დიდი მთავრის მიხეილი ნიკოლოზის ძე რომანოვის მოღვაწეობის ათი წლისთავის აღსანიშნავად, ხაშურს ეწოდეს მიხაილოვო. 1918 წელს მას ისევ ძველი სახელწოდება დაუბრუნეს.

      1927-1934 წლებში სტალინისი ეწოდა, ხოლო შემდეგ კვლავ ხაშური ჰქვია. ხაშურის რაიონს საინტერესო ისტორიული წარსული აქვს. იგი საქართველოს ისტორიის განუყოფელი ნაწილია, ის რაც საუკუნეების განმავლობაში გამოიარა ქართველმა ხალხმა, სისხლხორცეულად არის დაკავშირებული რაიონის ცხოვრებასთან. ხაშურის რაიონს, ისევე როგორც საქართველოს სხვა რეგიონებს, თანაბრად შეეხო საქართველოს ისტორიაში მომხდარი ცნობილი მოვლენები. ქვეყანაში შექმნილი ვითარება განაპირობებდა რაიონში პოლიტიკურ და ეკონომიკურ, ასევე კულტურული ცხოვრების დონეს.