ამრიგად, როგორც ვთქვი, პირველად ფედროსმა ილაპარაკა. აი, დაახლოებით, როგორი იყო მისი სიტყვა: – ეროსი დიდი ღმერთია და მრავალ მიზეზთა, უპირველეს ყოვლისა კი მისი წარმოშობის გამო, ყველაზე საოცარიც ღმერთთა და კაცთა შორის. მართლაც, ის ხომ ყველა უკვდავზე უძველესია. ამას ისიც მოწმობს, რომ ეროსს მშობლები არა ჰყავს. ყოველ შემთხვევაში, არცერთი პოეტი მათ არ იხსენიებს, ხოლო ჰესიოდე[1] ამბობს – პირველად ქმნულ იქნაო ქაოსი, შემდეგ კი „ვრცელკალთიანი დედამიწა, უკვდავი ფუძე ყველა საგანთა არსებულთა და სიყვარული“[2].

      ამრიგად, ჰესიოდეს თანახმად, ეს ორი იშვა პირველად – მიწა და ეროსი. ხოლო პარმენიდე[3] პირველშესაქმისთვის გვეუბნება: „უკვდავთა შორის მან ეროსი შექმნა პირველად“.

      ჰესიოდეს კვერს უკრავს აკუსილეოსიც[4]. ამრიგად, ყველა ერთხმად აღიარებს, რომ ეროსი უძველეს ღმერთთა რიცხვს ეკუთვნის. უძველესი რომ არის, ეროსი უდიდეს სიკეთეთა მომნიჭებელიცაა ჩვენთვის. მართლაც, მე ვერ ვიტყოდი, რა შეედრება ყმაწვილი კაცის ბედნიერებას, როცა მას კეთილშობილი მიჯნური ეტრფის ან თვითონ უყვარს ვინმე გატაცებით. მხოლოდ სიყვარულს მიჰყავს კაცი ჭეშმარიტი გზით ამ ცხოვრებაში და არა გვარიშვილობას, დიდებას, მორჭმულებას თუ რაიმე სხვას. რატომ? იმიტომ რომ მათ თავისთავად არ ძალუძთ შთაუნერგონ კაცს სირცხვილი ბოროტის ქმნისა და სწრაფვა კეთილისადმი, ხოლო ამ ორი რამის გარეშე ვერც სახელმწიფო, ვერც ინდივიდი ვერას შეჰქმნის დიდსა და მშვენიერს. ამიტომ ვამტკიცებ: „თუ გამოაშკარავდა, რომ კაცმა, რომელსაც უყვარს[5], უმსგავსი საქმე ჩაიდინა ან საკუთარი სიმხდალის გამო სანაცვლო ვერ მიაგო შეურაცხმყოფელს, მაშინ ის უფრო თამამად შესძლებს თვალი გაუსწოროს მშობელ მამას, მეგობრებს თუ ყველა სხვა მოყვასს, ვიდრე საკუთარ სატრფოს. იგივე შეიძლება ითქვას ამ უკანასკნელის მიმართაც. და რომ შეიძლებოდეს მთელი სახელმწიფოს ან მთელი ლაშქრის შექმნა, სადაც მხოლოდ მიჯნურნი და მათი სატრფონი იცხოვრებდნენ თუ იბრძოლებდნენ მხარდამხარ, მაშინ ვინ შესძლებდა მეტოქეობა გაეწია მათთვის ბიწისადმი სიძულვილსა და სათნოებისადმი სწრაფვაში? ხოლო ასე შეკავშირებულ თუნდაც მცირერიცხოვან ხალხს ბრძოლის ველზე, შეიძლება ითქვას, მთელი მსოფლიოც ვერ აღუდგებოდა წინ. რადგან, თუ არის ვინმე, რომლის თვალწინაც მიჯნური არ ისურვებდა იარაღი დაეყარა და მტრისთვის ზურგი ეჩვენებინა, ეს სატრფოა მისი. ის ათასწილ არჩევდა ბრძოლაში დაცემულიყო, ვიდრე მარტო დაეგდო საყვარელი არსება და გასაჭირში არ მიშველებოდა მას. რადგან ამ დროს ეროსი ყველაზე უფრო ჯაბანსაც კი გმირულ სულს შთაბერავს ხოლმე. ერთის სიტყვით, თუ ჰომეროსი ამბობდა – ღმერთი მხნეობას უნერგავს გმირებსო[6], ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეროსი საგმირო საქმეთათვის აღაგზნებს მიჯნურთ.

თარგმნა და კომენტარები დაურთო
ბაჩანა ბრეგვაძემ