ფსიქოლოგიური მკურნალობის კვლევამ აჩვენა, რომ მრავალი აშლილობის დროს სხვადასხვა მეთოდის გამოყენებით მიღებული შედეგები მკურნალობის გარეშე მიღებული შედეგების მსგავსია ან მათზე უკეთესი. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ფსიქოთერაპიული მეთოდების საერთო თვისებები უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე მათ შორის არსებული განსხვავება. ამ დასკვნამდე დიდი ხნის წინ მივიდა ჯერომ ფრენკი (Jerome Frank, 1967) , რომელიც თვლიდა, რომ მნიშვნელოვანი საერთო ნიშნებია თერაპიული ურთიერთობა; პაციენტის თანაგრძნობით მოსმენა; პაციენტისტვის ისეთი პირობების შექმნა, რომ მან საკუთარი გრძნობებისაგან განტვირთვა მოახერხოს; პაციენტისტვის ინფორმაციის მიწოდება და საკუთარი მდგომარეობის ახსნა-განმარტება; ოპტიმისტური სულისკვეთების ჩანერგვა; სუგესტიურობა, რომლის მიზეზი თერაპევტის პრესტიჟულობაა; ურთიერთობის დამყარება.

გადატანა და უკუგადატანა (ტრანსფერი და კონტრტრანსფერი)

   როდესაც თერაპიული ურთიერთობა ინტენსიური ხდება, ის გარკვეული სახით ვითარდება, რასაც გადატანას და უკუგადატანას უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ გადატანა და უკუგადატანა ყველაზე მკაფიო სახით დინამიურ მიდგომაში იჩენს თავს, ისინი, გარკვეული ხარისხით, ნებისმიერი ფსიქოლოგიური მკურნალობის დროს ყალიბდება. თერაპევტის მიერ ამ ფენომენის გაუთვალისწინებლობა ხიფათის შემცველია.

   გადატანა თერაპიული ურთიერთობის ელემენტია. ის სულ უფრო ინტენსიური ხდება მკურნალობის მიმდინარეობასთან ერთად. გადატანა განსაკუთრებით ძლიერია, როდესაც პაციენტი თერაპევტს გაანდობს პირად პრობლემებს, რომლებსაც, ჩვეულებრივ, მხოლოდ ინტიმურ ურთიერთობაში მყოფ ადამიანებს გაუმხელდა. პირადი პრობლემების განდობა თერაპევტთან ურთიერთობას კიდევ უფრო ინტიმურს ხდის. რადგან თერაპევტი პაციენტს იგივეთი არ პასუხობს და არ ანდობს მას პირადი ცხოვრების დეტალებს, პაციენტი ინტიმურობის განცდაზე გარკვეული სახით რეაგირებს: ის არაცნობიერად ქმნის თერაპევტის პორტრეტს მეხსიერების იმ შინაარსებზე დაყრდნობით, რომლებიც კონკრეტულ ადამიანს (ჩვეულებრივ, მშობელს) უკავშირდებოდა, რადგან, მის მიმართ, ინტიმურ გრძნობებს განიცდიდა. როდესაც ასეთი რამ ხდება, ამბობენ, რომ პაციენტმა თერაპევტზე ის გრძნობები და დამოკიდებულებები გადაიტანა, რომლებსაც მშობელთან აკავშირებდა. ამ პროცესს გადატანა ეწოდება. როდესაც გადატანილი გრძნობები დადებითია, ამბობენ, რომ გადატანა პოზიტიურია, ხოლო როდესაც ისინი უარყოფითია, ითვლება რომ გადატანა უარყოფითია. როდესაც მშობელთან დაკავშირებული გრძნობები ამბივალენტურია, გადატანაც, ერთდროულად, დადებითი და უარყოფითი კომპონენტების შემცველი იქნება. ის შეიძლება წარმოადგენდეს სიყვარულის, სიძულვილის, ეჭვისა და შურის ნაზავს.

   უკუგადატანა. ფსიქოთერაპევტის მიერ ინტერესის გამოხატვა თავისი პაციენტის ყველაზე ინტიმური პრობლემების მიმართ სავსებით ბუნებრივი მოვლენაა, მაგრამ, ფსიქოთერაპევტი, ამ დროს, მიუკერძოებელი უნდა იყოს და პროფესიული ურთიერთობის ფარგლებს არ უნდა სცილდებოდეს. თუმცა, მაშინაც კი, როდესაც თერაპევტებს სპეციალური ტრენინგი აქვთ გავლილი, ისინი ყოველთვის ვერ ახერხებენ ინტერესისა და მიუკერძოებლობის ასეთი იდეალური ბალანსის მიღწევას. თუ ეს ვერ მოხერხდა, თერაპევტის რეაქცია პაციენტის პიროვნულ თვისებებს კი არ ასახავს, არამედ გულისხმობს პაციენტზე იმ გრძნობებისა და წარმოდგენების გადატანას, რომლებიც ფსიქოთერაპევტს პირად ცხოვრებაში მონაწილე ადამიანებთან აკავშირებდა. ამ პროცესს უკუგადატანა ეწოდება. (ზოგი ავტორი უკუგადატანაში პაციენტთან დაკავშირებულ რეალისტურ და არარეალისტურ გრძნობებსა და დამოკიდებულებებს გულისხმობს).

   გადატანის პრობლემები. გადატანის გამო, პაციენტი შეიძლება თერაპევტზე უკიდურესად დამოკიდებული გახდეს. ეს შეიძლება გამოიხატებოდეს ინტრევიუს გახანგრძლივების მცდელობაში, დამატებითი შეხვედრების დანიშნვნის მოთხოვნაში, და ისეთი ქცევების განხორციელებაში, რომლებიც დამატებითი მზრუნველობის მოპოვებას ისახავს მიზნად (მაგალითად, თვითმკვლელობის მუქარა). თერპავეტზე ასეთი დამოკიდებულება ართულებს მკურნალობის დასრულებას სიმპტომების ხელახალი გამოვლენისა და მკურნალობის გაგრძელების მოთხოვნის გამო. თუ თერაპევტი ადრევე შეამჩნევს, რომ პაციენტს მასზე დამოკიდებულება გაუჩნდა და თუ ის შესაფერისი ფორმით განიხილავს პაციენტთან ამ საკითხს, მან შეიძლება მოახერხოს ასეთი სირთულეებისტვის თავის არიდება. ამავე დროს, პაციენტს საშუალება ეძლევა უკეთ გაიცნოს საკუთარი თავი, თუკი ის გააცნობიერებს, საიდან მომდინარეობს მისი გრძნობები და დამოკიდებულებები არა მხოლოდ თერაპევტის, არამედ სხვა ადამიანების მიმართ. უკუგადატანის პრობლემები მაშინ აღმოცენდება, როდესაც თერაპევტი ზედმეტად არის ჩართული პაციენტის პრობლემებში ან შეუსაბამოდ ავლენს სიბრაზეს მის მიმართ. ამ პრობლემების გაცნობიერება დროულად მოხდება, თუ თერაპევტი გააანალიზებს საკუთარ გრძნობებს და იპოვის მათ მიზეზს პირად გამოცდილებაში. ნაწილობრივ ამის გამოა, რომ ფსიქოტერაპიაში ინტენსიური ტრენინგის გავლისას ფსიქოტერაპევტებს ხშირად ეხმარებიან კავშირის დანახვაში თავიანთ წარსულ გამოცდილებასა და ამჟამინდელ ემოციურ რეაქციას შორის.