სამაგისტრო ნაშრომი - ლიკა კაპანაძე

სამაგისტრო ნაშრომი წარდგენილია ილიას სახელმწიფო უნივერსტიტების მეცნიერებისა და ხელოვნების ფაკულტეტზე სოციოლოგიის მაგისტრის აკადემიური ხარისხის მინიჭების მოთხოვნების შესაბამისად

პროგრამა: სოციოლოგია
სამეცნიერო ხელმძღვანელი: ანა კირვალიძე, ასოცირებული პროფესორი

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი
თბილისი, 2018

აბსტრაქტი

      საერთაშორისო შრომითი მიგრაცია გლობალური მოვლენაა. საქართველოსთვის ეს პროცესი მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს მისი მასშტაბებიდან და ინტენსიურობიდან გამომდინარე, სიტუაციას ართულებს ის ფაქტიც, რომ ემიგრირებული მოსახლეობის ზუსტი სტატისტიკა არ არსებობს, რადგან უმრავლესობა არალეგალურად არის წასული და ვერ ხდება მათი საკონსულო აღრიცხვა.

      ტერმინი „შრომითი მიგრაციის ფემინიზაცია“ გამიყენება 80-იანი წლებიდან და გულისხმობს შრომით მიგრაციაში ქალთა აქტიურ მონაწილეობას და მათი, როგორც სამუშაო ძალის წინა პლანზე წამოწევას მსოფლიო მასშტაბით.

      საკმაოდ რთული ამოცანაა ქალთა შრომითი მიგრაციის დადებითი და უარყოფითი ასპექტების შეფასება. რატომღაც საზოგადოების მხრიდან მის დადებით ეკონომიკურ როლზე აქცენტი ნაკლებად არის გამახვილებული, როდესაც შრომითი მიგრანტი ტოვებს თავის ქვეყანას უდიდეს რისკზე მიდის, მაგრამ გამართლების შემთხვევაში მოგებული რჩება არა მარტო ემიგრანტი და მისი ოჯახი, არამედ სახელმწიფოც. სამუშაო ძალის ექსპორტის შედეგად სახელმწიფოები იღებენ მნიშვნელოვან შემოსავალს ვალუტის სახით ემიგრანტთა გზავნილების ფორმით, რომლებიც გავლენას ახდენს დონორი ქვეყნის განვითარებაზე. გამოგზავნილი თანხის გამოყენება ხდება: ბავშვთა განათლებისთვის, უძრავი ქონების შესაძენად, ოჯახის სტატუსისა და მატერიალური მდგომარეობის ასამაღლებლად, სესხების დასაფარად.

      ამ საკითხთან დაკავშირებული კვლევები ძირითადად ორიენტირებულია სტატისტიკური მონაცემების შეგროვებაზე და ნაკლედბად ამახვილებენ ყურადღებას იმ გავლენებზე, რასაც შრომითი მიგრაციის ფემინიზაცია იწვევს. მიგრაციის ფემინიზაცია კომპლექსური და რთული საკითხია, ამიტომ სიღრმისეულ შესწავლას და გაანალიზებას მოითხოვს. მიუხედავად ამ მოვლენის მასშტაბებისა და მნიშვნელობისა ქართულ საზოგადოებაში ამ საკითხს ნაკლები ყურადღება ეთმობა.

      კვლევითი ნაშრომის მიზანია ერთის მხრივ შეისწავლოს შრომითი მიგრაციის ფემინიზაციის გავლენები საქართველოში დატოვებული ემიგრანტთა შვილების სოციალიზაციაზე და მათი შემდგომი რელიზაციის პროცესზე და მეორეს მხრივ იმ ცვლილებების გამოვლენა და გაანალიზება, რასაც ეს მოვლენა იწვევს ქართულ ოჯახში გენდერული როლების დინამიკის პროცესზე. საკითხის შესასწავლად თვისებრივი სოციოლოგიური კვლევის მეთოდის: სიღრმისეული ინტერვიუების გამოყენებით გაანალიზდა სამიზნე ჯგუფის მოსაზრებები და მათი დამოკიდებულებები.

      კვლევის შედეგად გამოვლინდა: როგორ დადებით და უარყოფით გავლენას ახდენს შრომითი მიგრაციის ფემინიზაცია ქართველი ემიგრანტი ქალების შვილების სოციალიზაციისა და შემდგომი რელიზაციის პროცესებზე და როგორ ცვლის ეს მოვლენა ოჯახში გენდერული როლების დინამიკას. კვლევის შედეგები შესაძლოა მნიშვნელოვან მიგნებებს წარმოადგენდეს შემდგომში ამ საკითხების სიღრმისეულად შესასწავლად, რადგან მსგავსი ტიპის კვლევა, რომელშიც ქართველი ბავშვები წარმოადგენენ სამიზნე ჯგუფს არ ჩატარებულა.

ძირითადი ტერმინები:

შრომითი მიგრაციის ფემინიზაცია, სოციალიზაცია, პიროვნული რეალიზაცია, გენდერული როლების დინამიკა.

იხილეთ ნაშრომი:

• შრომითი მიგრაციის ფემინიზაციის გავლენა შვილების სოციალიზაციისა და რეალიზაციის პროცესებზე საქართველოში •