გზა გათელილი, ოღროჩოღრო, ამოთხრილ-გადათხრილი; თხრილებში წყალი, გზისპირას ქვები და ნაგვის ხროვა. ღობისძირას შეჩერებული ქაღალდის კორიანტელი...

      მიდიან, მოდიან, გადადიან, გადმოდიან. მანქანა თხრილში ვარდება; თხრილიდან საბურავმა ქვა ააგდო; ვიღაცას მოხვდა; იწყევლება; მძღოლს წყევლა არ სწვდება, თუნდაც გაიგონოს...

      ტროლეიბუსი ჩერდება. ადამიანები ჩამოდიან, ერთმანეთს არ აცლიან, ჯიკაობენ... ამ მშიერ ქვეყანაში მსუქნები ბევრია; მსუანი ჩამოდის, პალტოს ბოლო ხალხში რჩება, რაღაცას ხალხში რჩება, რაღაცას ბურტყუნებს და ექაჩება, გამოგლეჯს და წინა კარებისკენ გარბის, იხდის ფულს. ვერ ღებულობს ხელფასს.

      ყველამ თავისა იცის, ზედმეტია ყველა და ლაპარაკი; ყველაფერი ცხოვრებიდან პრაქტიკულად.

      ცივა. მზეა, მაგრამ მაინც ცივა. მზე იმზირება დამცინავად. ო, როგორ აიტანოს კაციშვილმა ეს ამოდენა დაცინვა სამყაროს. როდის მოვა ღამე? დაივანებს ალბათ. ყველა ქურდისა და მკვლელის გარდა. და მოვა მთვარეც, მუდამ მზის მაძიებელი, მის დევნაში შემოღამებული, სევდაჩამდგარი, მარად იმედგაცრუებული მომლოდინე.

      სევდიანები, იმედგაცრუებულები იძინებენ, მთვარე დარაჯობს მათ; უმღერის "მთვარის სონატას"... ზოგჯერ... ზოგჯერ კი მთვარეს ღრუბლის ფარდა ჩამოეშვება, ცარგვალსა და მიწას შორის ჩადგება მურმანივით და ნათელს ხელს უშლის, მერე თვითონაც ატირდება და ცრემლებად მიწას დაეწურება. კიდევ კარგი, სამყაროში ცრემლი რაღაცას შერჩენია ამ მშრალ გრძნობებში.

      ირგვლივ გაძარცული ხალხი და ბუნებაა. ხომ იზეიმე, სატანავ?! ხალხი ხროვად, ბუნება კი უდაბნოდ აქციე. გზა და ხიდი-სამყროს შენაძენი-წაართვი, გათელე, გააოხრე. ეხლა რაღა გინდა? ყველაფერს ეპოტინებიან და ყველაფერს დაჰპატრონებიან, გზა და ხიდია მხოლოდ უპატრონო. გაქელილი ქარაფი სიბრტყეზე. ხალხს გზა სჭირდება, გზას ხალხი; გზას მიყვება ხალხი უგზო-უკვლოდ, მიწას ჩასცქერის, წინ გზაჯვარედინს ვერ ხედავს: საით? ეს კითხვა უკვე არ აწვალებს. ყველაფერი ალბათ სულერთია.

      გზა უსასრულოდ მიდის და მაიც ბრუნავს. ერთხელაც შეიცნობს გავლილ გზას ხალხი, თვითონ რომ არ იცვლებოდნენ. ერთხელაც მოიხედავს უკან, დაინახავს განვლილს, ეთაყვანება გზას, მიწას, მერე მაღლა აიხედავს, მზესა და მილეულ მთვარეს შეხედავს. სამყაროს საათი თითქოს გაჩერდაო-აცლის ხალხს დროს.

1995. მარტი.

ნათელა გორგოშაძე-დუმბაძისა