წმიდა იოთამ ზედგენიძე გამოიღჩეოდა სარწმუნოებით,სიმხნევით დ ამეფის ერთგულებით. წმინდანს კარგად ესმოდა,რომ მირონცხებული მეფის ერთგულება ეკლესიის და სამშობლოს ერთგულებას ნიშნავდა.. 1446 წელს საქართველოს მეფედ აკურთხეს გიორგი VIII, ძე ალექსანდრე დიდისა. "ყოვლითა სიკეთითა და სამღთო-სამჴედროთი სრულმან და აღმკულმან" თავისი მეფობის ოცი წელი ქვეყნის ერთიანობის შენარჩუნებისათვის ბრძოლას შეალია. მისი მეფობის ჟამს "განრისხნა ღმერთი ქრისტიანეთა ზედა ცოდვათა ჩუენ ქრისტეიანეთათჳს და აღიღო სულტანმა მაჰმად კონსტანტინეპოლი".

      ამასობაში ქვეყანაში ვითარება ისევ დაიძაბა. სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე მეფეს განუდგა. 1463 წელს კი, ჩიხორთან გამარჯვების შემდეგ, ქუთაისის გამგებელმა ბაგრატმა იმერეთის მეფედ გამოაცხადა თავი.

      ყვარყვარესტან საომრათ მეფე გაეშურა თავისი ჯარით, "რათა შურ-აგოს ათაბაგსა". მეფე ფარაბნის ტბასთან დაბანაკდა ეს შეითყვეს ყვარყვარეს მოგაკატე ქარტველებმა და მისი ფარულათ მოკვლა განიზრახეს,მაგრამ მეფის ერგულმა წმინდანმა ის გააფრთხილა მოსალოდნელი საფრთხის თავიდან ასაცილებლათ. "მეფემან არა ირწმუნა", - წერს ვახუშტი "ქართლის ცხოვრებაში", - "ვინაჲთგან უგონებელ იყო მათგან ღალატი მეფისა". როცა ერთგულმა კარისკაცმა მართალი და უბოროტო მეფე მტყუვარ ქვეშევრდომთა ღალატში ვერ დაარწმუნა, შესთავაზა: "უკეთუ ვცბი და არა ჭეშმარიტ არს სიტყუა ჩემი, აწ გევედრები, რათა არა მოიკლა თავი ცუდად, არამედ ღამესა ამას მე დავწვე დაგებელსა შინა შენსა და უკეთუ მომკლან მე მგონებელთა შენთა მეფედ, გარნა ნუ დაივიწყებ ძეთა ჩემთა". მეფე დათანხმდა, თუმცა სრულიად დარწმუნებული იყო, რომ იოთამ ზედგენიძის ეჭვიანობის მიზეზი სიყვარული და ერთგულება იყო და მას არავითარი საფრთხე არ ემუქრებოდა. "ღამესა ამას შემოვიდნენ მობირებულნი იგი და მოკლეს იოთამ და განერა მეფე მათგან".

      ოდესაც დილას მეფე კარავში შევიდა თავისი კარისკაცი სისხლში ცურავდა. მან სინანულით დაიტირა იოთამი და მტრები სიკვდილით დასაჯა ხოლო წმინდასი აავსო წყალობით.

      მეფისათვის თავდადებული იოთამი ეკლესიამ წმინდანათ შერაცხა.

◄ გუშინ | დღეს | ხვალ ►