დამუშავებულია დამხმარე სახელმძღვანელოდ სოციალური მეცნიერებების მაგისტრანტებისთვის

ვუძღვნი ჩემს მასწავლებელს ვახტანგ ერქომაიშვილის ნათელ ხსოვნას

     "სოციალური მოქმედებები წარმოადგენს სალექციო კურსს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის სპეციალობის მაგისტრანტებისათვის. სახელმძღვანელო მომზადდა ფონდ "ღია საზოგადოება - საქართველოს" "სოციალური მეცნიერებათა მხარდაჭერის პროგრამით" გამოცხადებული კონკურსის ფარგლებში.

ავტორი დიდ მადლობას უხდის ფონდ "ღია საზოგადოება - საქართველოს" გაწეული დახმარებისათვის.

     სალექციო კურსის დიდი ნაწილი დაიწერა სამეცნიერო მივლინებების პერიოდში. პირველ ეტაპზე ავტორი, დასახელებული პროგრამის საზღვრებში, იმყოფებოდა (2000 წლის ოქტომბერ-დეკემბერი) ინგლისში, ქ. ლივერპულის უნივერსიტეტში (The University of Liverpool). კურსზე მუშაობა გაგრძელდა აშშ-ი, ნიუჯერსის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (The State University of New Jersey - Rutgers) - 2001 წლის იანვარ-მაისი (OSI, FDF program).

     ავტორი უღრმეს მადლობას გამოთქვამს იმ აღიარებული მეცნიერების მიმართ, რომლებმაც ძალზე ნაყოფიერი კონსულტაციები გასწიეს სალექციო კურსის სათანადო დონის უზრუნველსაყოფად. ისინი არიან: პროფესორი Ken Roberts Delantcy (ლივერპულის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის კათედრა) Ira J. Cohen (ნიუ ჯერსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის კათედრა).

     წარმოადგენილი სალექციო კურსი თეორიული სოციოლოგიის აღნიშნულ სფეროში სახელმძღვანელოს მომზადების პირველი მცდელობაა. ცხადია, იგი არასრულია, რამდენადაც მასაში არ შესულა სოციალური მოქმედების თეორიის ყველა ვარიაცია. წიგნში, ძიითადად, გადმოცემულია ის თეორიები, რომლების სოციალური მოქმედების პრობლემის ყველაზე ფუნდამენტურ კვლევებს წარმოადგენს.

     ავტორი იმედოვნებს, რომ სახელმძღვანელო სასარგებლო იქნება, პირველ რიგში, სოციოლოგიის სპეციალობის სტუდენტებისათვის.

იაგო კაჭკაჭიშვილი

"მეცნიერება"

თბილისი

2001

წიგნის შინაარსი

თავი I. შესავალი: "სოციალური მოქმედების თეორიის" დასაბუთბა

• 1. რატომ "სოციალური მოქმედების თეორისა"?
• 2. სოციალური მოქმედების თეორიათა კლასიფიკაცია
• 3. ქცევა, მოქმედება და სოციალური მოქმედება
• I თავის ძირითადი შედეგები
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი II. მაქს ვებერის სოციალური მოქმედების თეორია

• 1. შესავალი: ინდივიდის მოქმედება, როგორც სუბიექტური საზრისის მქონე ქცევა
• 2. სოციალური მოქმედების კატეგორია და მისი ფორმები
• 3. სოციალური ურთიერთობა და მისი ფორმები
• 4. სოციალური მოქმედება და რაციონალობის კონცეფცია
• II თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი III. ტალკოტ პარსონსის სოციალური მოქმედების თეორია

• 1. სოციალური მოქმედების სტრუქტურა - "ერთეული აქტი"
• 2. ღირებულებითი ორიენტაცია - კულტურული ობიექტების ინტერნალიზაცია მოქმედების სისტემაში
• 3. "ეტალონური ცვლადები" - სოციალურ სიტუაციაში არჩევანის გაკეთების შესაძლებლობა
• 4. კრიტიკა
• III თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი IV. რაციონალური არჩევანის თეორია, როგორც უტილიტარული რაციონალური მოქმედების პარადიგმა

• 1. შესავალი
• 2. მოთხოვნები რაციონალობაზე
• 3. ფოკუსირება სიტუაციურ ან პროცედურულ რაციონალობაზე
• 4. მოქმედების ზოგადი თუ სპეციალური (კერძო) თეორია?
• 5. RAT - მოქმედების პრივილეგირებული თეორია?!
• 6. კრიტიკა: RAT-ის რედუქციონიზმი
• IV თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი V. სიმბოლური ინტერაქციონიზმი: სოციალური მოქმედება, როგორც "როლების ათვისების" პროცესი

• 1. შესავალი: სიმბოლური ინტერაქციონიზმის ძირითადი პრინციპები
• 2. სიმბოლური ინტერაქციონიზმი - სოციალური პრაქსისის თეორია?
• 3. სიმბოლური ინტერაქცია - "როლების ათვისების" პროცესი
• 4. თვითობა: "me" და "I”
• 5. კრიტიკა
• V თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი VI. სოციალური მოქმედება ენტონი გიდენსის სტრუქტურაციის თეორიაში

• 1. შესავალი
• 2. სოციალური პრაქსისის კონცეფცია
• 3. სოციალური ინსტიტუტები
• 4. სოციალური სისტემები
• 5. სტრუქტურის ცნება და სტრუქტურის ორობითობა
• 6. მოქმედი სუბიექტის კონცეფცია
• VI თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

თავი VII. სოციალური მოქმედება ანტირედუქციონისტული თეორიის შუქზე

• 1. "ანტირედუქციონისტული თეორიის" ძირითადი დისკუსიები
• 2. აქტორი
• 3. სტრუქტურა
• 4. სოციალური შემთხვევა (Social Chance)
• 5. მიკრო-მაკრო და დრო-სივრცე
• VII თავის ძირითადი შინაარსი
• დამოწმებული ლიტერატურა

დასკვნის მაგიერ