მგალობელ-მომღერალ დუმბაძეთა ოჯახი არა მხოლოდ გურიაში, არამედ მთელ საქართველოში განთქმული იყო საგალობლების უზადო შესრულებით. მთავარი ის გახლავთ, რომ ისინი სრულ მგალობლებად იწოდებოდნენ და ერთნაირად ფლობდნენ როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო საგალობლებს (ცნობილია, თუ რაოდენ განსხვავდებოდა ეს საგალობლები ერთიმეორისგან თავისებური აღნაგობითა და კონტრაპუნქტით).

      ანტონ დუმბაძეს ბან-ბარიტონი ჰქონდა, თუმცა მისი ხმა საგალობლების ყველა, სამივე, ხმას სავსებით წვდებოდა. ამ ადამიანს ახასიათებდა სიმღერების უღრმესი წვდომა. ამით აიხსნება მის მიერ გამოზრდილ მოწაფეთა მრავალრიცხოვნება. გურიაში მეცხრამეტე საუკუნის ყველა მომღერალ-მგალობელი, მელქისედეკ ნაკაშიძით დაწყებული და ვარლამ სიმონიშვილით გათავებული, მისი მოწაფეა. დაუზარელი იყო სიმღერის გადაცემაში. თვითონ ანტონს თავის მრავალრიცხოვან მოწაფეთა შორის ერთ-ერთ საუკეთესოდ სიმონ მოლარიშვილი მიაჩნდა, რომელსაც იგი თავისთან აგალობებდა ეპისკოპოსის წირვის დროს ოზურგეთსა თუ ფოთში.

      ანტონს სიმღერა-გალობის ეშხი იმდენად ჰქონდა ძვალ-რბილში გამჯდარი, რომ მისი შვილიშვილის, ელენე დუმბაძის, გადმოცემით სიკვდილის წინ სამი საგალობელი წაუმღერებია თურმე.

      ანტონი უფროსი თანამედროვის, სამეგრელოში განთქმული მგალობელ-მომღერლის, დიტო ჭალაგანიძის დიდი მეგობარი იყო. ხშირად ერთად უმღერიათ ჭყონდიდლის წირვისას მარტვილში, სადაც ყოველწლობით პეტრეპავლობა განსაკუთრებულად აღინიშნებოდა ხოლმე.

      შვიდი ვაჟი ჰყავდა; ყველაზე უფროსი დავითი იყო, რომელიც პირწმინდად მამის კვალს გაჰყვა. ივანე გენერლის ჩინით მსახურობდა სევასტოპოლსა და ოდესაში, გავლენიანი პირი იყო, ოდესაში უმაღლესი ცოდნის მისაღებად ჩასულ ქართველ ახალგაზრდებს დიდ პატრონობას უწევდა. სამსონი ინჟინრად მუშაობდა შორეულ ციმბირში და საბოლოოდ იქვე დარჩა, ხოლო ვასო დუმბაძე სამოქალაქო ომის დროს ამერიკაში გადაიხვეწა. ვასოს ძმისთვის, დავითისთვის, მოუწერია: პოლონეთის საზღვრამდე მე და კომპოზიტორმა დიმიტრი არაყიშვილმა ერთად ვიმგზავრეთო. ვასო ბერლინზე გავლით ამერიკას ესტუმრა და სამუდამოდ იქ დარჩა.

      დავით დუმბაძე მამის საქმის გამგრძელებელი, განთქმული მგალობელი იყო; თუ ვინმე ანტონს ახსენებდა, დავითსაც იქვე გაიხსენებდა. ანტონი თავის უფროს ვაჟს სულ პატარაობიდანვე აყალიბებდა. შვილმა სათანადოდ მოიხმარა მამის ამაგი და, მისებრ, თავისი ცოდნა მრავალრიცხოვან მოწაფეებს გადასცა. მამის გარდაცვალების შემდეგ სულ რაღაც ათი წელი იცოცხლა, მაგრამ ეს დროც მეტად ნაყოფიერად გამოიყენა. ბევრი ახალგაზრდა აზიარა ხალხურ სასიმღერო კულტურას.

      ტკბილი მოსასმენი იყო დუმბაძეების ოჯახში «შენ ხარ ვენახი», «შენ გიგალობ», დასავლეთ საქართველოს რვავე ხმის სხვადასხვა საგალობლები და ხალხური სიმღერები.

      დავითის მეუღლე მაკა ჩინებული მეჩონგურე იყო. მრავალი საჩონგურო სიმღერა ისწავლა მისგან ცნობილმა ვარლამ სიმონიშვილმა, ხოლო კოტე ფოცხვერაშვილმა ბევრი სიმღერა ნოტებზე გადაიღო მაკას მოხდენილი შესრულებით.

      ელენე დუმბაძის გადმოცემით, თურმე შემოქმედში, ანტონის ოჯახში, ხშირად იმართებოდა კონცერტები, ეზო ხალხით გაივსებოდა; სრულდებოდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხის სიმღერები და აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს საგალობლები. ამ მხრივ ეს ოჯახი მთელ გურიაში სანიმუშოდ ითვლებოდა.

"ფონდი ქართული გალობა"