ცნობილი მუსიკალური მოღვაწის ზაქარია ჩხიკვაძის ვაჟი დაიბადა თბილისში. თვრამეტი წლისამ ქართული გიმნაზია დაასრულა, ხოლო თბილისის კონსერვატორია - 1927 წელს. შემდეგ მიავლინეს ლენინგრადის კონსერვატორიაში, რომელიც თეორია-კომპოზიციის განხრით დაამთავრა 1932 წელს. 1935 წელს იქვე დაასრულა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის ანთროპოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა ფოლკლორის სპეციალობით.

      ძნელია ერთგვერდიან მიმოხილვაში მიახლოებით მაინც აღიწეროს ნაყოფიერად მოღვაწე პროფესორის მიერ ჩატარებული მუშაობა. გამოვყოთ მთავარი პერიოდები მისი საქმიანობისა.

      1918-1930 წლებში თბილისის საშუალო სკოლებში სიმღერის მასწავლებლად და გუნდების ხელმძღვანელად, ხოლო მუსიკალურ ტექნიკუმში თეორიული საგნების პედაგოგად მუშაობდა. იყო საზოგადოება «შევარდენის» გუნდის ლოტბარი, ახალგაზრდა მუსიკოსთა საზოგადოების ორკესტრის წევრი (უკრავდა ჯერ ვიოლინოზე, შემდეგ - ალტზე), II მუსიკალური ტექნიკუმის დირექტორი და კონსერვატორიის პედაგოგი.

      იმუშავა ლენინგრადის რადიოსა და კლუბებში მუსიკალურ გამფორმებლად; ეთნოგრაფიულ საზოგადოებაში ჩამოყალიბებული ქართული გუნდის ხელმძღვანელად (კონცერტებს მართავდა) და ბოშათა ანსამბლის ლოტბარად (1932 წელს საბჭოთა კავშირი შემოიარა).

      იყო საქართველოს რადიოს მუსიკალურ გადაცემათა ფოლკლორის განყოფილების გამგე. 1935-1939 წლებში, პარალელურად, კონსერვატორიის პრორექტორი, შემდეგ, 1948 წლამდე, კომპოზიტორთა კავშირის პასუხისმგებელი მდივანი, მცირე ხნით - ქართული ხალხური შემოქმედების სახლის ფონოლაბორატორიისა და საექსპედიციო განყოფილების გამგე, 1941-1945 წლებში - თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი, 1946 წლიდან - კონსერვატორიის პროფესორი და მუსიკალური ფოლკლორის კაბინეტის მეცნიერ-ხელმძღვანელი. 1953-1960 წლებში მეცნიერებათა აკადემიის ეთნოგრაფიის განყოფილების ფოლკლორის სექციის ხელმძღვანელია.

      მისი შემოქმედებითი მუშაობა მრავალმხრივია; შექმნა «შევარდენთა ჰიმნი», «შევარდენთა მარში», მუსიკა 8 თავისუფალი ვარჯიშისათვის. ახალგაზრდობის პერიოდშივე შექმნა ორ, სამ, ოთხმოქმედებიანი საბავშვო ოპერები. რომანსების, გუნდების, კამერული მუსიკის, საბავშვო სიმღერების ავტორია. მრავლად აქვს დამუშავებული ხალხური მუსიკა.

      დიდად პროდუქტიულია მისი სამეცნიერო მუშაობაც. ცნობილია მისი ყოველმხრივ გამართული «მუსიკის ელემეტარული თეორია», რომელიც ზედიზედ რამდენჯერმე გამოიცა; სამჯერ (1940-1956 წლებში) გამოიცა კომპოზიტორების ბიოგრაფიები. მისი მეცნიერული ნაშრომების ჩამონათვალს ერთი კარგა მოზრდილი ბროშურაც არ ეყოფა. მრავალი მისი ნაშრომი გამოიცა საზღვარგარეთ.

      მოვლილი აქვს საქართველოს მთა-ბარი; მისი ხელმძღვანელობით სხვადასხვა წლებში მეცნიერულმა ექსპედიციამ 1500-ზე მეტი სიმღერა-საგალობელი ჩაიწერა. ამის გარდა, მრავალი ნათარგმნი მუსიკლაური განძი შესძინა ქართული მუსიკის საუნჯეს.

      დაუღალავ სარედაქციო მუშაობას ეწეოდა. მრავალი წიგნი, მონოგრაფია, მუსიკალური კრებულები გამოიცა მისი რედაქტორობით, დაუღალავი შრომით.

      ავტორია ნაშრომებისა «ქართული მუსიკის ისტორია» (დასაბამიდან XIX საუკუნემდე), «ქართული მუსიკალური ფოლკლორის სახელმძღვანელო» და სხვა.

"ფონდი ქართული გალობა"