ძველისა და ახლის ურთიერთობის სურათებია გამოხატული მიხეილ ჯავახიშვილის რომანში „თეთრი საყელო“. აქ აღწერილია სპილენძის საძიებლად ალაზნის სათავეებისკენ - ბორბალოს მთებში ელიზბარის მოგზაურობა. ელიზბარი, რომელსაც შემდგომ ჯურხამ ვაჟიკა შეარქვა ცივილიზაციაზეა გულაყრილი, ამიტომ გადაწყვეტს ხევსურეთში წასვალას. აღწერილია მისი ხეტიალი მიუვალ მთებში და ძმადნაფიც ჯურხასთან შეხვერდა. ამის შემდგომ უკვე ჯურხას ისტორიის თხრობაც იწყება. იგი ხევსურია, რომელიც თბილისში წამოვიდა. თავბრუ დაახვია ქალაქის ხმაურმა, ეტლებმა და მანქანებმა. კინტოებმა იგი დუქანში მიიწვიეს, დაათვრეს და გაფცქვენს. თავად კი მეორე დღეს სასაფლაოზე გაიღვიძა. ჯურხამ ძლივს მიაგნო ბიძას - თოთია წიკლაურს. აქ გაიცნო პირველად მან ელიზბარი. ჯურხას მისი სახელი არ მოეწონა და ვაჟიკა შეარქვა. აქვე გაიცნო ძიძიგურის ცოლი იამზე, მისი ქალიშვილები ხათუთა და მზექალა. ჯურხამ მზექალა დანიშნა. შემდეგ ელიზბართან ერთად რუსეთში წავიდა და ომის ფრონტზე მოხვდა. ომიდან დაბრუნებული კი თავის ხევსურეთს დაუბრუნდა.

      ჯურხა ძველი ტრადიციების მოყვარეა. მას სურს რომ ბაგრატიონის გვარი ისევ გამეფდეს. ამ მეგობარს ესტუმრა ელიზბარი ხევსურეთში. აქ გააცნეს უმალაზესი ხევსური გოგონა ხათუთა და ვაჟიკას გულწრფელად შეუყვარდა. თუმცა მისთვის ბრძოლა უწევს. მან მოკლა მისი მეტოქე დათია და ხათუთა ცოლად შეირთო. ელიზბარი გამოიწრთობა ხევსურეთში, გაწიკლაურდება და ვაჟკაცის სახელსაც დაიმკვიდრებს.

      შემდეგ მოთხრობილია ვაჟიკასა და ჯურხას ნადირობის ეპიზოდი, რომლის დროსაც სპილენძის საბადოებს წააწყდებიან. ჯურხა უმალავს საბადოებს ვაჟიკას, რადგან არ სურს ცივილიზაცია მათშიც შემოვიდეს. მას არც განათლების შემოსვლა სურს, რადგან განათლებას გადაშენებასთან აკავშირებს.

      საბოლოოდ ელიზბარი, როგორ ქალაქის მკვიდრი ვეღარ უძლებს ხევსურეთში ცხოვრებას. მას უყვარს ხევურები, ეს მხარე, მათი ტრადიციები, მათი იდეები თუ იდეალები, თუმცა არ შეუძლია გაიზიაროს იგივე. მაშინ, როდესაც იგი ცივილიზაციას გამოექცა, რაც სჭირდებოდა სწორედ მათთან ურთიერთობა იყო. მას ხიბლავდა მათი ბუნებასთან სიახლოვე. ბუნება იყო ის, რომლის მეშვეობითაც ახალი ძალები შეიძინა ვაჟიკამ. იგი იპარება ხევსურეთიდან და ხათუთას უტოვებს წერილს, რომელშიც მადლიერებას გამოხატავს მათ მიმართ, მაგრამ ქალაქში სხვა რამ ელოდება. იმის, რასაც ხევსურები უყვებოდნენ, თავიდან გულწრფელად სჯეროდა, მაგრამ ახლა აღარც კუდიანი ოჩოპინტრის სჯერა, აღარც თეიმურაზ ბატონიშვილის და საერთოდ არაფრის. ეს მას უკვე აღარ სჭირდება.

      მიხეილ ჯავახიშვილმა ამ რომანში ერთმენთს შეუდარა პრიმიტიული, კარჩაკეტილი ცხოვრება და ცივილიზებული ქალაქი. როგორც ჯავახიშილიც აღნიშნავს, მან კულტურას გაამარჯვებინა. მიუხედავად ამისა, ჯავახიშვილი ხაზს უსვამს თავისებურ სიკეთეს მთის ცხოვრებასა და ტრადიციაში. მართალია, „თეთრს საყელოში“ უპირატესობა ცივილიზაციას აქვს მინიჭებული, თუმცა იგი არაფერია ბუნებასთან სიახლოვის, სიკეთისა და სიჯანსაღის გარეშე. ნაწარმოებში არ გვაქვს ქალაქისა და მთის დაპირისიპირების სურათი მოცემული, არამედ აქ უფრო შედარებულია მათი დადებითი და უარყოფითი მხარეები. აუცილებელია კარჩაკეტილობისა და პრიმიტიულობის მოსპობა მთაში, ისევე როგორც ცივილიზაციისათვის არის აუცილებელია სიკეთე და ის სიჯანსაღე, რომელსაც ელიზბარი ხევსურების დახმარებით ეზიარა.

ტეგები: Qwelly, განხილვა, ლიტერატურა, ჯავახიშვილი

ნახვა: 13279

ბლოგ პოსტები

U4GM CFB 27 Recruiting: Protect a Verbal Commit

გამოაქვეყნა Benniehench03_მ.
თარიღი: ნოემბერი 17, 2026.
საათი: 7:28am 0 კომენტარი

In College Football 27 Dynasty, a quarterback's verbal commitment is a milestone, not a reason to stop watching the board. A rival can keep applying pressure, and your weekly choices still matter. Use…

გაგრძელება

ლექსი ლონგინოზ ასისთავზე

გამოაქვეყნა Oto_მ.
თარიღი: ოქტომბერი 10, 2026.
საათი: 7:00pm 0 კომენტარი

წმიდა მოწამე ლონგინოზ ასისთავი,

აჰა ესერა, დაიფარე ერი ლონგინოზ...

შენ ხარ ვენახი,

დამარხული რწმენა, მრავალგზის...

აჰა ესერა,

დიფარე ერი ლონგინოზ..

და რახანია მირონი გდის

დაღლილ…

გაგრძელება

დიდი ხნის შემდეგ… 

გამოაქვეყნა Oto_მ.
თარიღი: ოქტომბერი 10, 2026.
საათი: 6:56pm 0 კომენტარი

დიდი ხნის შემდეგ… 

რატომ არის აუცილებელი ავტომობილის შემოწმება ყიდვამდე

გამოაქვეყნა Gio_bmw_მ.
თარიღი: სექტემბერი 17, 2026.
საათი: 12:30am 0 კომენტარი

რატომ არის აუცილებელი აშშ-ის ავტომობილის შემოწმება ყიდვამდე: ფარული რისკები და რეალური საფრთხეები

ამერიკული სადაზღვევო აუქციონებიდან (Copart, IAAI) ავტომობილის იმპორტი სულ უფრო პოპულარული ხდება. მიმზიდველი ფასები და…

გაგრძელება

Aion Gladiator

გამოაქვეყნა Benniehench03_მ.
თარიღი: ივლისი 20, 2026.
საათი: 10:30am 0 კომენტარი

Aion 2 is shaping up to be a more deliberate MMO experience, where character power is tied not only to level but also to preparation. For players watching the market around , the important question is not simply what to collect, but…

გაგრძელება

How CNC Router Bits Influence Machining Accuracy, Efficiency, and Final Product Quality

გამოაქვეყნა CarbixTools_მ.
თარიღი: ივლისი 13, 2026.
საათი: 7:00am 0 კომენტარი

When discussing CNC machining performance, conversations often focus on machine power, software systems, or automation features. However, the cutting tool is the component that directly interacts with the material and determines the quality of…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters