ამ თავით იწყება მსჯელობა ცნობიერების შესახებ იმ თანამედროვე ხედვებსა და კონცეფციებზე დაყრდნობით, რომლებსაც თანამედროვე მეცნიერება (ბიოლოგია, ფიზიოლოგია) გვთავაზობს. ვიწყებთ ცნება „ბედნიერების“ განხილვით და ვსვამთ კითხვას, რამდენად არის ბედნიერება ადამიანის, როგორც ინდივიდის მიზანი და რამდენად სწორად არის გაგებული ის, რასაც ჩვენ ბედნიერებისაკენ სწრაფვას ვუწოდებთ.

- - - - - -

      ბედნიერების მიღწევის შესახებ აზროვნებას დიდი ხნის ისტორია აქვს. ანტიკური საბერძნეთის მოაზროვნეები ბედნიერებას ღირსებას უკავშირებდნენ: მხოლოდ სიქველის/ღირსების მქონე ადამიანს შეუძლია მიაღწიოს ბედნიერებას. პლატონი, არისტოტელე, კინიკოსები, სტოიკოსები და ბევრი სხვა საუბრობდა ბედნიერების, როგორც მორალური მიზნის შესახებ. ბედნიერება მხოლოდ ღირსეული ცხოვრებით და მკაცრი დისციპლინით მიიღწევა – ბერძნული ფილოსოფიის არსებული ინტერპრეტაცია ამას გვეუბნება.

      ბედნიერებისაკენ სწრაფვა, როგორც მორალური მაქსიმა, ავგუსტინეს გავლენით ქრისტიანულ აზროვნებაშიც შემოვიდა. ოღონდ, ქრისტიანული ბედნიერება, განსხვავებით ანტიკური მოაზროვნეებისაგან, მხოლოდ ღმერთთან ერთიანობით მიიღწევა და ამ ცხოვრებაში ნაკლებადაა შესაძლებელი.

      საფრანგეთის რევოლუციამ, განმანათლებლებმა და აშშ-ს დამფუძნებელმა მამებმა სცადეს, ბედნიერების ანტიკური გაგება აღედგინათ და ამით დაშორებოდნენ ავგუსტინესეულ-ქრისტიანულ გაგებას: მათი თეორიების მიზანი იყო იმის ჩვენება, რომ ბედნიერება ამ ცხოვრებაშიც შესაძლებელია და ბედნიერებისკენ სწრაფვა არა მარტო მორალურ მიზნად, არამედ სოციალური სისტემის ვალდებულებადაც დაადგინეს.

      საბოლოო ჯამში, ბედნიერების ყველა ფილოსოფია ლაპარაკობს იმ მდგომარეობის მიღწევის შესახებ, როდესაც პიროვნულად თუ სოციალურად, ადამიანებს აქვთ შესაძლებლობა, კარგად იგრძნონ თავი. ბედნიერება არის გონებისა და სხეულის მდგომარეობა.

      ამ მორალურ-სოციალურ ფილოსოფიებში გამოირჩევა ერთი ავტორი, რომელიც, მიუხედავად იმისა, რომ სიამოვნების შესახებ უფრო მეტს წერდა და ლაპარაკობდა, ვიდრე ბედნიერების შესახებ, მაინც, მოაზროვნეების უმეტესობას ვერ წარმოუდგენია ბედნიერების შესახებ მსჯელობა მისი მითითების და მასზე დაყრდნობის გარეშე.

      ეს ავტორი ეპიკურეა, რომელიც, აუთენტური ტექსტების აღარარსებობის მიუხედავად, ითვლება ბედნიერების თეორიის ერთ-ერთ საყრდენად და ბედნიერების შესახებ მთავარ მოაზროვნედ.

გიგი თევზაძე