კვლევის მეთოდები განათლებაში
თავი 1
ნაწილი X

      კრიტიკოსებს ბევრი დრო არ დაუკარგავთ იმაზე, რას მიიჩნევენ ამ ახალი თვისებრივი მიდგომის სისუსტედ. მათი მტკიცებით, არ შეიძლება იმის უარყოფა, რომ ჩვენ გვერდით მყოფი ადამიანების მოქმედებების გასაგებად საჭიროა მათი განზრახვების ცოდნა, რაც, ცხადია, სოციალური მეცნიერების მიზანია. როგორც რექსი (1974) წერს:

მართალია, სოციალური რეაქციების და ინსტიტუტების პატერნები, შესაძლოა, სიტუაციების აქტორებისეული განსაზღვრების პროდუქტი იყოს, მაგრამ არსებობს შესაძლებლობა, რომ ამ აქტორებს მცდარი წარმოდგენები ჰქონდეთ ამ სიტუაციებზე და სოციოლოგების მოვალეობა ობიექტური ხედვის კუთხის ძიება იყოს, რომელიც სულაც არ არის აუცილებელი, რომ მონაწილეებისას თანხვდებოდეს... ჩვენ არ უნდა შევიზღუდოთ ასე მარტივად მხოლოდ იმ... სოციალური რეალობით, რომელსაც თავად მონაწილე აქტიორები გვთავაზობენ. (Rex 1974)

      შედარებით გვიანდელი პერსპექტივები ადამიანის ისეთ მოდელებს წარმოგვიდგენს, რომლებიც მეტად თანხვდებიან საერთო, საზოგადო გამოცდილებას, თუმცა ზოგი კრიტიკოსი ამტკიცებს, რომ ანტიპოზიტივისტები ძალიან შორს წავიდნენ ვერიფიკაციის მეცნიერული პროცედურების უარყოფის და ქცევის გამოსადეგი განზოგადებების აღმოჩენის იმედის გადაწურვის მიმართულებით (იხ. Mead 1934). სახიფათო არ არის უარის თქმა ფიზიკის მიდგომაზე ისეთი მეთოდების სასარგებლოდ, რომლებიც ლიტერატურას, ბიოგრაფიასა და ჟურნალისტიკას უფრო წააგავს? მეთოდოლოგიების ზოგიერთი კონკრეტული კრიტიკა საკმაოდ ზუსტია, მაგალითად, არგაილი (Argyle 1978) კითხულობს: თუ სოციალურ გამოკითხვაში გამოყენებული ზედმიწევნით გაკონტროლებული ინტერვიუები უზუსტოა, მაშინ ნაკლებად გაკონტროლებული ინტერვიუები უზუსტობის მეტ რისკს შეიცავენ თუ არა? ბერნშტეინი (Berstein 1974) თვლის, რომ სუბიექტური ანგარიშები შეიძლება არასრული და მცდარი იყოს.

      ბერნშტეინის კრიტიკა მიმართულია ფენომენოლოგებისა და ეთნომეთოდოლოგების უმთავრეს ინტერესზე, რომელიც სიტუაციების მნიშვნელობებსა და მასში მონაწილე აქტორებს შორის ამ მნიშვნელობებზე შეთანხმების გზებს მოიცავს. ბერნშტეინის (1974) დაკვირვებით, მნიშვნელობის შეთანხმების პროცესის შესწავლისას ყურადღების მიღმა დარჩა ის, რომ სწორედ ის პროცესი, რომლითაც ინდივიდი განმარტავს სიტუაციას და ახდენს მის ინტერპრეტაციას, თავად არის იმ სიტუაციის პროდუქტი, რომელშიც იმყოფება ინდივიდი. ასეთ ვითარებაში ერთ-ერთი აუცილებლად გასათვალისწინებელი მნიშვნელოვანი ფაქტორია სხვა ადამიანების ძალა, თავს მოახვიონ ინდივიდს სიტუაციის მათეული განსაზღვრება. ძალაუფლების უთანასწორობის სიტუაციებს მუდმივად ვაწყდებით ექიმების და დირექტორების კაბინეტებში. ეთნომეთოდოლოგების მტკიცებით, სოციალური სტრუქტურა სოციალური ურთიერთობების ჩვენეული აღქმის შედეგია, მაგრამ გარკვეული ინდივიდების, ჯგუფების, კლასებისა და ავტორიტეტების უნარი, დაარწმუნონ სხვები სიტუაციების მათეული განსაზღვრების მართებულობასა და მიღებაში, გვიჩვენებს, რომ ის კიდევ უფრო მეტია. სოციალური სტრუქტურის ჩვენ გარეშე, გარეგანი აღქმა გვეხმარება, რომ ირგვლივ მიმდინარე სოციალური ქცევის ჩვენეული გაგების ჩამოყალიბებისას გავითვალისწინოთ ყოველდღიურ ცხოვრებაზე მისი აშკარა გავლენები. აქ კიდევ ერთხელ იჩენს თავს სოციალური თეორეტიკოსების მოქმედებასა და სტრუქტურას შორის არსებული დაძაბულობა (Layder 1994). ინტერაქციონისტული და ინტერპრეტაციული მიდგომების საფრთხე ქცევისა და მოვლენების ფორმირებაზე გარეგანი, ანუ სტრუქტურული ძალების ზემოქმედების ფარდობით უარყოფაში მდგომარეობს. ინტერპრეტაციული მიდგომები რისკავს, რომ მოქმედებები გარიყული და ჰერმეტულად ჩაკეტილი აღმოჩნდეს მონაწილეებისეული ხედვის ფარგლებში. ამ მიდგომებით სუბიექტების ქცევა ხელოვნურ საზღვრებში ექცევა. როგორც პოზიტივისტური თეორიების გაკრიტიკებაა შესაძლებელი მათი მაკროსოციოლოგიური პოზიციის გამო, ანალოგიურად შეიძლება ინტერპრეტაციული და თვისებრივი თეორიების კრიტიკა მათი ვიწროდ მიკროსოციოლოგიური ხედვის კუთხის გამო.

ტეგები: Qwelly, sociology, კვლევა_განათლებაში, კვლევის_ბუნება, კვლევის_მეთოდები, სოციოლოგია

ნახვა: 766

ბლოგ პოსტები

Gallium Market to Reach $860 million by 2033

გამოაქვეყნა Heden Brock_მ.
თარიღი: მარტი 9, 2026.
საათი: 10:00am 0 კომენტარი

According to our latest research, the Global Gallium market size was valued at $430 million in 2024 and is projected to reach $860 million by 2033, expanding at a robust CAGR of 8.1% during the forecast period from 2025 to 2033. One of the primary factors driving the growth of the gallium market globally is the surging demand for high-performance semiconductors and…

გაგრძელება

How Minidumperfactory Electric Garden Loader Manufacturer Adapts to Energy Trends

გამოაქვეყნა Minidumperfactory00_მ.
თარიღი: მარტი 2, 2026.
საათი: 6:30am 0 კომენტარი

Electric Garden Loader Manufacturerstrategies are increasingly centered on advanced battery systems as demand grows for efficient and low-emission landscaping equipment. Energy storage technology now plays a defining role in how electric compact loaders perform in real working conditions. Rather than focusing only on mechanical design, manufacturers are allocating more research and development resources toward improving runtime stability, charging flexibility, and long-term battery…

გაგრძელება

How Can A Ball Valve Factory Enhance Long Term System Comfort And Stability

გამოაქვეყნა Naishi Valve_მ.
თარიღი: თებერვალი 9, 2026.
საათი: 9:30am 0 კომენტარი

Choosing a reliable partner often begins with understanding how a  shapes ideas into practical solutions. Behind every smooth operation, there is a place where attention, patience, and process quietly work together. Valves may seem ordinary at first glance, yet their presence influences safety, rhythm, and continuity across countless working environments. What matters is not noise or bold claims, but how thoughtfully each piece is formed and how comfortably it fits into real…

გაგრძელება

The Final Barrier Between the World and Ruin

გამოაქვეყნა Karmasaylor_მ.
თარიღი: იანვარი 22, 2026.
საათი: 10:30am 0 კომენტარი

ARC Raiders Items takes place in a retro-futuristic science-fiction world where humanity has been pushed to the brink by an unrelenting mechanical force known as the ARC. These machines descend from orbit, tear apart settlements, and hunt anything that resembles human activity. The remnants of civilization have become scattered refugee camps, salvaged outposts, and improvised hideaways full of survivors doing whatever they can to scrape by. Against this overwhelming threat, a small…

გაგრძელება

Qwelly World

free counters