ღირებულებათა სოციოლოგიური კვლევის საფუძვლად დასახვა მეცხრამეტე საუკუნის დასასრულის სოციოლოგიურ სისტემებში იჩენს პირველად თავს, განსაკუთრებით დიურკჰეიმთან, მაგრამ ღირებულებათა სოციოლოგიური კვლევის ამოსავლად გახდომა დაკავშირებულია ზიმელის, ვიზესა და განსაკუთრებით კი მაქს ვებერისა და პარკის სოციოლოგიურ შრომებთან. ზიმელმა ერთ-ერთმა პირველმა განსაზღვრა სოციალური ფსიქოლოგია განსხვავებით ინდივიდუალური ფსიქოლოგიისაგან, როგორც სოციოლოგიის მეორე სახელი, რომლის ობიექტია საზოგადოების ფსიქოლოგია (მასების, ჯგუფების, ეროვნებების, ეპოქების) სახით. სოციალურმა ფსიქოლოგიამ უნდა ახსნას შედეგები, რომლებიც გამომდინარეობს ჯგუფთა განსაზღვრული წევრების ხელმძღვანელ ორგანოებში გაერთიანებიდან. ასეთი კვლევა რომ განმსაზღვრელ ამოსავალ პრინციპებს საჭიროებს, ეს ყველაზე კარგად ესმოდა მაქს ვებერს, რომელმაც ღირებულებებს მიაკუთვნა ობიექტური მნიშვნელობა და სცადა ღირებულების სუბიექტური ინტერპრეტაციიდან გაეთავისუფლებინა მეცნიერების სფერო. ამით არის გაპირობებული ის გარემოება, რომ ვებერი, როგორც ემპირისტი, ერთის მხრით, გამოდის მეცნიერების ღირებულებათაგან გათავისუფლების ლოზუნგით, მეორეს მხრივ კი, სწორედ ვებერია სოციალური მეცნიერების ღირებულებით პრინციპზე აგების ერთ-ერთი პიონერი და ფუნქციონალისტების მთელი სოციალური ტიპოლოგია სწორედ ვებერის თეორიის გაგრძელებას წარმოადგენს. ამას აღიარებდნენ ფუნქციონალისტებიც. როგორც ბეკერი აღნიშნავს, მის თეორიაში ვებერიდან ძალიან ბევრია ნასესხები, კერძოდ, "ისეთი მონოგრაფიის შექმნის აუცილებლობა, რომელიც სოციალურ მოქმედებებს ათავსებს ღირებულების სისტემათა კონტექსტში, ხოლო ამ უკანასკნელით უფრო ფართო კულტურულ კონტექსტებში, რომლებიც განსაზღვრავენ ასეთ სისტემათა შესაძლებელ ფარგლებს, ე. ი. კულტურათა შერჩევით შესწავლას. გარდა ამისა, გაჩნდა მნიშვნელოვანი ინტერესი თავისთავზე და სხვებზე ორიენტაციის პრობლემისადმი, ტიპების კონსტრუირებისა და ახსნისადმი, ეპისტემოლოგიისა და სხვა".

     პარსონსის ფუნქციონალისტური თეორიის ამოსავალიც მაქს ვებერის თეორია იყო და, სახელდობრ, როგორც კოლბი აღნიშნავს, როგორც სოციალური ტიპოლოგიის საფუძვლები, ისე ტიპები, პარსონსმა ისესხა "მაქს ვებერის რელიგიის სოციოლოგიიდან".

     ზოგჯერ მაქს ვებერის კონცეფცია გაუგებარი რჩება იმის გამო, რომ მას ერთი მხრივ ახასიათებს ღირებულებათა ასეთი ფართო მნიშვნელობით გამოყენება და მეორეს მხრივ სოციალური შემეცნების ობიექტურობის მაჩვენებლად მიიჩნევს სოციალურ მეცნიერებათა ღირებულებათაგან გათავისუფლებას. ამით არის გაპირობებული ღირებულების საკითხისადმი ვებერის პოზიციის ის ცალმხრივი ინტერპრეტაცია, რასაც ადგილი აქვს ოსკარ კრაუსის ფუნდამენტალურ შრომაში ღირებულების შესახებ. კრაუსის აზრით, ვებერი ეკუთვნის ღირებულების მოწინააღმდეგეებს და კრაუსი ახდენს ვებერის შრომებიდან შესაბამისი ადგილების ციტირებას

ამოსაბეჭდი ვერსია:

• ღირებულება ფუნქციონალიზმის წინამორბედებთან •

წიგნიდან: "კულტურის სოციოლოგია"