წმინდა მამა ნიკოლოზ აღმსარებელი, სტუდიელი იღუმენი IX საუკუნეში მოღვაწეობდა. ის კუნძულ კრეტაზე მდებარე სოფელ კედონიაში დაბადებულა, ქრისტიანულ ოჯახში. 10 წლის რომ შესრულდა, ის მშობლებმა კონსტანტინეპოლში გააგზავნეს ბიძასთან, – სტუდიტის მონასტერში ბერ ნეტარ თეოფანესთან. მონასტრის წინამძღვარმა, ღირსმა თეოდორემ ჭაბუკი მონასტრის სასწავლებელში ჩარიცხა. სასწავლებლის დასრულების შემდეგ, 16 წლის ასაკში წმიდანი ბერად აღკვეცეს, და რამდენიმე წლის შემდეგ კი მღვდლადაც დაასხეს ხელი.

     ხატმებრძოლთა იმპერატორ, ლეონ სომეხის (813-820) დევნულობისას დროს წმინდა ნიკოლოზმა თეოდორე სტუდიელის ბედი გაიზიარა: მასაც საპყრობილეებში სვამდნენ, ტანჯავდნენ, ამცირებდნენ, წმიდა კი უდრეკად და ახოვნად განაგრძობდნენ მართლმადიდებლობის ქადაგებას. ნეტარი დედოფლის, თეოდორას მეფობისას, რომელიც ქვეყანას თავისი ვაჟის, მიხეილის სიყრმეში განაგებდა, ხატთაყვანისცემლობა აღსდგა და შფოთიც ჩაცხრა. ღირსი ნიკოლოზი სტუდიტის მონასტერს დაუბრუნდა და მის წინამძღვრადაც იქნა არჩეული. მყუდროება დიდხანს არ გაგრძელებულა. დედოფალ თეოდორას ხელისუფლების სადავეები ჩამოართვა მეფის ბიძამ, ბარდამ, თავის რძალთან დაუფარავი თანაცხოვრებით სულშებილწულმა. უწმიდესი პატრიარქი ეგნატე ამხელდა ბილწ ხელისუფალს და მის გონს მოყვანას ცდილობდა, მაგრამ ამაოდ: ბარდამ ცოდვას ცოდვა მიუმატა – მღვდელმთავარი ტახტიდან გადააყენა და გადაასახლა. წმიდა ნიკოლოზმა, რომელსაც არ სურდა უსჯულოების ზეიმს შესწრებოდა, დატოვა კონსტანტინეპოლი და მწირის ცხოვრებით ცხოვრობდა 7 წლის განმავლობაში. შემდეგ იგი დაატუსაღეს და სტუდიტის მონასტერში გამოამწყვდიეს. პატიმრობაში განვლო ორმა წელმა, მეფეების – მიხეილის (855-867) და ბარდას სიკვდილისა და ტახტზე ბასილი I მაკედონელის (867-886) აღსაყდრების შემდეგ კი ღირსი ნიკოლოზი განთავისუფლდა და წინამძღვრობას დაუბრუნდა. წმიდა ცხოვრებისათვის ნეტარმა მამამ უფლისაგან კურნების და სასწაულქმედების ნიჭი მიიღო, 868 წელს კი მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს.