შავი ზღვის ფსკერზე გამეფებული სიბნელე ბევრ საიდუმლოს ინახავს. სადაც ჟანგბადიც არაა, ე.წ „მკვდარი ზონა“, მეცნიერთათვის ყოველთვის საინტერესო შესასწავლია, როგორც წარსულის ხეულხლებელი ადგილი. არქეოლოგები დიდი ხნის მანძილზე ფიქრობდნენ, რომ იქაურობა შესაძლოა გემების სასაფლაოს მალავდეს.

      შავი ზღვის საზღვაო არქეოლოგიის პროექტი, რომელიც საუთჰემპტონის ცენტრის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მკვევართა გუნდის ინიციატივით დაიგეგმა, მოიცავს კვლევებს, წყლით დაფარული უძველესი ლანდშაფტებისა, რომლებიც ბოლო გამყინვარების შემდეგ წაილეკა. კარტოგრაფიული ექსპედიციები ჩატარდა ბულგარეთის სანაპიროსთან, შავი ზღვის ფსკერზე 1800 მეტრის სიღრმეზე. სამგანზომილებიანი უახლოესი ტექნოლოგიის გამოყენებით წყალქვეშა ხმელეთზე ოსმალეთის და ბიზანტიის იმპერიის დროინდელი 40 გემი აღმოაჩინეს, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ შავ ზღვას უძველესი დროიდან ჰქონდა დიდი კომერციული მნიშვნელობა.

      პროფესორ ჯონ ადამსის თქმით ეს მნიშვნელოვანი აღმოჩენები მეცნიერებს საშუალებას მისცემს მეტი გაიგონ შავი ზღვის უძველესი რეგიონების ცხოვრების და კულტურის შესახებ.

      მკვლევარებმა გამოიყენეს ორი დისტანციურად მართვადი საშუალება, მათ დაამყარეს ახალი რეკორდი წყლის სიღრმეში ჩასვლის (1800 მეტრი) და მუდმივი სიჩქარის (7 მილი საათში). აღმოაჩინეს 40-ზე მეტი გემი, რომელთაგან ზოგიერთის ტიპი აქამდე უცნობი და შეუსწავლელია.