კინომანიის კატეგორიაში, ჩემს ბლოგზე ძველადმოხვედრილთათვის, ვისაც რამდენიმე ფილმის განხილვაზე თვალი მოუკრავს ალბათ გაუკვირდება, აქამდე რატომ არ დაწერეო, ხოლო ახადმოხვედრილები უბრალოდ გაოცდებიან, რა ფილმებზე საუბრდი იქამდე, თუ სერბი რეჟისორი, მსახიობი და მუსიკოსი, ემირ კუსტურიცა არ გიხსენებიაო.

      მოკლედ, ცოდვა გამხელილი სჯობსო და კუსტურიცასთან რამდენიმე კვირის წინ პირველად შევიჭყიტე და ეს შეწყიტება იყო, ჩემი მეგობრის, ალბათ შარშან გაზაფხულზე ნარჩევი და მას შემდეგ დაბუქმარქებული "მიწისქვეშეთი" (Underground), სერბულად Подземље.

      ფილმი ხანგრძლივია, დაახლოებით ორსაათნახევარი და მოიცავს ისტორიას მეორე მსოფლიო ომიდან 90-იანი წლების გარიჟრაჟამდე. ფილმი გადაღებულია 1995 წელს და ფილმის სამშობლოდ მიჩნეულია იუგოსლავია.  

      ტრადიციული შეკითხვა - რატომ უნდა უყუროთ ამ ფილმს?

      IMDb-ს რეიტინგს მოვიყვანდი მიზეზად (საკმაოდ მაღალი რეიტინგი აქვს 8,1), მაგრამ არ შეიძლება. ბოლო დროს IMDb-ს რეიტინგები პანტა-პუნტით იწევს არცმაინცდამაინც ღირსსახილველ სერიალებსა და ფილმებზე. აი, კინოკრიტიკოსები კი ერთმნიშვნელოვნად იღვრებიან ქება-დიდებით მიწისქვეშეთის მიმართ. ჩემს შთაბეჭდილებებს რაც შეეხება, პირველ რიგში ვიტყვი იმას, რომ აქ ვერ ნახავთ თქვენთვის ჰოლივუდიდან ამორჩეულ საყვარელ სახეებს, მაგრამ მსახიობები რომლებიც ამ ფილმში არიან, ოსტატობის უსაზღვრო ნიმუშებით, წარუშლელ სახეებად დარჩება თქვენს გონებაში. სახელებისა და გვარების რა მოგახსენოთ (მიკი მანოილოვიჩი, ლაზარ რისტოვსკი, მარიანა იოკოვიჩი), მაგრამ არ დაგავიწყდებათ არცერთი მათგანის სახე - ალბათ, ესეც ემირის დამსახურებით.

      ფილმი არის დოკუმენტურიც, მხატვრულიც, მისტიკურიც, კომედიურიც, ფენტეზიც, მელოდიურიც და უსაზღვროდ დრამატულიც. ოღონდ, ეს ყველაფერი ხანგრძლივობის ხარჯზე არა - თითოეული ეპიზოდი მოიცავს ყველა ამ ჟანრს (კიდევ შეიძლება რაიმეს მიმატება, მაგალითად დეტექტივი).

      მუსიკა, რომელიც ისმის ფილმში, პირველი 10-15 წუთი აუტანელია, მაგრამ როცა აცნობიერებ რომ მთელი ფილმის განმავლობაში ამის მოსმენა მოგიწევს, ეჩვევი და უკვე მოგწონს კიდეც. რას ვიზამთ, კუსტურიცას თავისი ბენდი ჰყავდა და ფილმებში დააპორწიალებდა (პრინციპში შეიძლება ახლაც დაჰყავს - 2016_ში მისი ახალი ფილმის "ირმის ნახტომზე" (On the Milky Road) პრემიერა იქნება).

      მეორე მსოფლიო ომი იწყება და როგორც სჩვევია ხოლმე ომებს, გადატრიალებებსა და არეულობებს და განსაკუთრებით საბჭოეთში შეიძლებოდა ამის მოხერხება - ყაჩაღები, ბანდიტები და მკვლელები, სახელმწიფო გმირები ხდებიან, ერთი იმიტომ რომ "დაიღუპა" და მეორე იმიტომ, რომ დაღუპულის მეგობარი იყო ამით "გაპიარდა".

      არ მინდა ფილმი ოდნავადაც კი მოგიყვეთ, რადგან თითოეული ეპოზოდი - ეს არის მრავალი ემოცია თქვენს გონებაში და ყველა ემოცია მხოლოდ სიამოვნების გამომწვევი:

      მაგალითად, ფილმის დასაწყისში ნახავ, როგორ შეიძლება სახლს დაცემულმა ჭურვებმაც კი ვერ შეგაწყვეტინოს ორი ძირითადი ინსტიქტი - ჭამისა და გამრავლებისა (არადა, ჩვენ ჰოლივუდიდან ვიცით, რომ როცა ბომბი ვარდება, უმალ ყველაფერი ჩერდება და საომარ სიტუაციაზე გადადის, მაგრამ ემირმა ზღაპრებში ცხოვრობთო).

      ნახავთ, როგორ შეიძლება იყოს სიყვარული უღალატობის მიზეზი და ღალატის გამართლება.

      ფილმიდან გაიგებთ იმასაც, რა ძალაა გამოგონილი სამყარო, რომელიც არცაა აუცილებელი რომ იყოს ფერადი.

      და გზაგასაყარი ათენსა და ბერლინს შორის?!

      მოკლედ, ძალიან ბევრი რამის ნახვაა შესაძლებელი ამ ფილმში და თუ აქამდე არ მიკარებიხართ კუსტურიცას, გირჩევთ დაიწყოთ. ხოლო, მათ ვისაც ნანახი გაქვთ, ეპიზოდების გახსენებაში გიწვევთ - სასიამოვნო დროს გავატარებთ მჯერა.

      ჩემი მომავალი გაჩერებაა - თეთრი კატა, შავი კატა.